گزارش مراسم اختتامیۀ اولین جشنوارۀ کتاب سال دینی کودک و نوجوان

مراسم اختتامیۀ اولین جشنوارۀ کتاب سال دینی کودک و نوجوان با حمایت «انجمن ترویج زبان و ادب فارسی» و «معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی شهید بهشتی» در بستر «اسکای روم»، روز چهارشنبه مورخ 5آبان1400 از ساعت 17 الی 18 برگزار شد.

پس از قرائت سورۀ مبارکه کوثر و پخش سرود ملی کشور سخنرانان به ایراد سخنان خود پرداختند. گزیده‌ای از اهم مطالب این رویداد تقدیم حضور می‌گردد:

1. دکتر علی‌اصغر میرباقری فرد (رئیس انجمن ترویج زبان و ادب فارسی)

- این جشنواره به همت کارگروه ادبیات کودک و نوجوان انجمن، به همت دکتر مریم جلالی طرح و برنامه‌ریزی شد [و] با همراهی نهاد کتابخانه ملی.

- انجمن، یکی از قدیمی‌ترین و بزرگترین‌هاست. از سال 1351 به همت دکتر مهدی محقق و سید جعفر شهیدی و اساتید صاحب نام تشکیل شد با هدف ترویج زبان و ادب فارسی با عضویت اساتید دانشگاه‌های داخل و خارج کشور. بیست شعبۀ فعال در کشور دارد و ده استان هم امسال فعال می‌شوند.

15 کارگروه تخصصی و پژوهشی [این انجمن]:

- بر اساس برنامه‌های پنج ساله و برنامه‌های اجراییشان به تولید مبانی علمی و پاسخ‌گویی به مسائل جامعه می‌پردازند با شوراهای علمی و سیاستگذاری.

- از سال 1383 کارگروه ادبیات کودک و نوجوان، با همکاری دانشگاه شیراز، تنها و نخستین نشریۀ علمی-پژوهشی گرایش ادبیات کودک و نوجوان به همت انجمن در دانشگاه‌ها فعال شد.

- در نظر داریم جشنواره را به طور مستمر و منظم جزو برنامه‌های پایه‌ای انجمن قرار دهیم.

- ویژگی این جشنواره این است که جهت‌دهی کرده است به حوزۀ ادبیات دینی کودک و نوجوان.

- می‌بایست تلاش کنیم برای ترویج و ترغیب توجه به ادبیات دینی کودک و نوجوان.

- البته ادبیات کودک و نوجوان آنقدر مغفول مانده که نمی‌توان به برگزاری یک یا چند جشنواره اکتفا کرد.

2. دکتر باقر میرعبداللهی (مدیرکل تامین منابع کتابخانه‌های عمومی کشور)

- بیشترین خرید نهاد و ارسال آن به کتابخانه‌ها مربوط به گروه ادبیات کودک و نوجوان می‌شود.

- کارهای تکراری در حوزۀ ادبیات کودک و نوجوان کم نیستند.

- توجه به قالب‌هایی غیر از روایت و داستان و پرداختن به رویدادهای دینی در غیر از این قالب‌ها که بالاخره دست ادیب‌ها را از جنبه‌هایی می‌بندد در این حوزه.

- بیان مستقیم معارف اسلامی هم جای تأمل دارد به جای نگاه جاافتاده‌ای که در ادبیات کودک و نوجوان زبان غیرمستقیم می‌پسندد.

- آسیب- مسئلۀ تصویرگری ادبیات دینی کودک و نوجوان: مدت‌هاست کارها کلیشه‌ای شده و کار جدیدی نمی‌بینیم. مخصوصاً در جاهایی که متن ضعیف است و بار اصلی اثر بر دوش تصویر است.

3. دکتر مریم جلالی (عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی- دبیر علمی جشنواره)

- جشنواره ادبیات دینی کودک و نوجوان از بایسته‌های عصر حاضر است.

- دستاورد این جشنواره بازشناسی آثار ارزشمند و خالقان این آثار است.

- زیبایی‌سازی متون و مفاهیم دینی آن هم به زبان زیبای فارسی حائز اهمیت است.

- بازیابی خلاءهای موجود در ادبیات دینی کودک و نوجوان ضروری است.

- در قریب به شش ماه فعالیت، داورها آثار جمع‌آوری شده را بحث و بررسی کردند.

- این جشنواره به آثار چاپ شده سال 1398 محدود شده.

- آقای سید علی کاشفی خوانساری به عنوان مشاور جشنواره در کنار ما بودند.

4. سید علی کاشفی خوانساری (پژوهشگر)

- در حوزۀ ادبیات کودک و نوجوان انبوه تولیدات و حمایت‌ها و ترویج‌ها و تبلیغ‌ها و... همگی اذعان دارند که با ضعف‌های جدی روبرو هستیم و رفع این‌ها تنها با سیاست‌گزاری‌ها و حمایت‌ها و... کافی نیست. این جا مسئلۀ نقد اهمیت و نقش پیدا می‌کند که می‌تواند راهگشا شود.

- امید است بتوانیم به سمت یک جشنواره بین‌المللی در حوزۀ ادبیات دینی کودک و نوجوان پیش رویم. باتوجه‌به ادعای پیشروی کشورمان در حوزه‌های اسلامی، جشنوارۀ بین‌المللی فیلم، تئاتر و قصه‌گویی داریم اما در زمینۀ کتاب و ادبیات کودک این اتفاق نیفتاده؛ حال‌آنکه آثار ما در ادبیات بالاتر از سینما و تئاتر در عرصه بین‌المللی است بدون شک و غرور و با واقع‌بینی.

- جشنوارۀ بین‌المللی ادبیات دینی کودک و نوجوان سال 1384 در وزارت ارشاد غیرموفق بود که دبیر جشنواره هم آقای رحماندوست بود [و] پا نگرفت و به خاطره‌ها پیوست.

- دقت نظر علمی در این جشنواره با دیگر جشنواره‌ها خیلی متفاوت بود.

بعد از سخنرانی‌های اساتید، ویدیویی از دکتر «طاهره داخل طاهر» و دکتر «رضا کامل»، از اساتید دانشگاه فعال در زمینه ادبیات کودک و نوجوان پخش گردید و پس از تشکر از دست اندرکاران برگزاری جشنواره، اسامی داوران و برگزیدگان جشنواره به شرح زیر اعلام گشت:

+ داوران مرحلۀ اول:

سودابه احمدی (کارشناس‌ارشد ادبیات کودک و نوجوان)

طیبه دلقندی (کارشناس‌ارشد ادبیات کودک و نوجوان)

مرجان ریحانیان (کارشناس‌ارشد ادبیات کودک و نوجوان)

مریم سعادت علویان (نویسنده)

نرگس کاهانی (فعال حوزۀ ادبیات کودک)

سیده مریم کریمی شهیدی (کارشناس‌ارشد زبان و ادبیات فارسی)

ریحانه کلهر (کارشناس‌ارشد زبان و ادبیات فارسی)

مریم کمالی‌پور (کارشناس علوم تربیتی و فعال حوزۀ ادبیات کودک)

نیلوفر مالک (کارشناس‌ارشد ادبیات مقاومت)

مریم موسوی (کارشناس‌ارشد ادبیات کودک و نوجوان- دانشجوی دکتری ادبیات فارسی)

سید محمد مهاجرانی (کارشناس‌ارشد ادبیات کودک و نوجوان)

+ داوران مرحلۀ دوم:

دکتر مریم جلالی (عضو هیئت علمی دانشکده زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید بهشتی)

سیده مریم کریمی شهیدی (کارشناس‌ارشد زبان و ادبیات فارسی)

نیلوفر مالک (کارشناس‌ارشد ادبیات مقاومت)

حجت‌الاسلام سید محمد مهاجرانی (کارشناس‌ارشد ادبیات کودک و نوجوان)

برگزیدگان جشنواره:

«راز آن بوی شگفت»، داستانی بر اساس زندگی امام رضا (ع) ، بازنویسی خلاق، اثر فریبا کلهر ، انتشارات به‌نشر.

«قطره‌های ریز ریزو»، داستان تخیلی دینی نوشته کلر ژوبرت ، انتشارات داستان جمعه.

«غایب» اقتباس مفهومی نوشته حسن بیانلو، انتشارات سوره مهر.

«پول، خدا، بچه‌ها: آموزش سبک زندگی اسلامی»، ناداستان آموزشی نوشته غلامرضا حیدری ابهری، انتشارات جمال.

«کبوترها و آهوها»، شاعر: سید احمد میرزاده، انتشارات به‌نشر.

همچنین این کتاب‌ها شایستۀ تقدیر شناخته شدند:

«ستاره من (چهل قصه از زندگی امام رضا علیه السلام)»، بازنویسی خلاق اثر ناصر نادری، انتشارات به‌نشر.

«وقتی خدا تو را آفرید»، ناداستان ترجمۀ زهرا شریف، انتشارات نگارگران.

پینوشت:

- خبر مربوط به برگزاری این جشنواره را می‌توانید در خبرگزاری مهر نیز مطالعه بفرمایید.

- گزارش دیگری از این اختتامیه را در ایسنا می‌توانید بخوانید.