نشست چهارم حلقه کتابخوانی باهمان: سودای مکالمه

چهارمین نشست حلقۀ کتابخوانی «باهمان» در انتهای تیرماه 1402 برگزار می شود. این نشست با محوریت و ارائه و بحث درباره کتاب «سودای مکالمه، خنده، آزادی» ترجمۀ «محمدجعفر پوینده» برقرار خواهد شد.

«سودای مکالمه، خنده، آزادی» شامل ترجمه­هایی است درباره «میخاییل باختین» نویسنده و اندیشمند روسی. مجموع این اثر در دو بخش تدوین شده است. بخش نخست، حاوی مقالات چند تن از اندیشمندان برجستۀ جهان درباره باختین:

- دو مقاله نخست از کتاب «منطق مکالمه» نوشته «تودروف» انتخاب شده که درباره اندیشه و زندگی باختین است. مقالۀ «گزینش­های اساسی باختین» از این بین پیش‌درآمدی است برای آشنایی با آثار و اندیشه­های باختین.

- مقالۀ سوم مقدمه­ای است که «رومان یاکوبسون» بر کتاب «مارکسیسم و فلسفۀ زبان» نگاشته است.

- مقالۀ چهارم از «ژولیا کریستوا» است که جایگاه ممتاز باختین را در سیر تحول نظریه و نقد ادبی مشخص می­سازد.

- مقالۀ پنجم کتاب را «لوسین گلدمن» نگاشته است.

در بخش دوم کتاب نیز برگزیده­ای از نوشته­های باختین، با هدف آشنایی با آثار و اندیشه­های باختین به فارسی ترجمه شده است. این نوشته­ها عبارت­اند از:

- سخن در زندگی و سخن در شعر

- دربارۀ رابطۀ زیربنا و روبناها

- بررسی ادبی امروز

- گزیده­ای از یادداشت­های 1970 و 1971

- گزیده­ای از ملاحظاتی درباره دانش­شناسی علوم‌انسانی

تسهیلگری کتاب فوق در حلقۀ کتابخوانی بر عهدۀ «مهسا دادگر» است. مهسا دادگر پژوهشگر دکتری زبان و ادبیات فارسی است که از مقطع کارشناسی‌ارشد، تحقیق­ها و پژوهش­های خود را در حوزۀ عرفان و ادبیات عرفانی متمرکز کرده و در این نشست علاوه بر ارائه کتاب فوق، پاسخگوی پرسش­های شرکت­کنندگان دربارۀ «سودای مکالمه، خنده، آزادی» خواهد بود و مدیریت نشست را برعهده خواهد داشت.

حلقۀ کتابخوانی باهمان که با همراهی و پشتیبانی«انجمن ترویج زبان و ادبیات فارسی ایران» برگزار می­گردد بنا دارد تا بر خلاف عمدۀ حلقه­های مطالعاتی که بر متون خلاقه ادبی (شعر و داستان) متمرکزند، با محوریت متون ناداستان و تخصصی ادبیات به ترویج، مطالعه و بازخوانی آثار بپردازد. جلسات باهمان به صورت ماهانه برگزار می­شود و محل برگزاری متعاقبا از طریق صفحه­های مجازی اعلام خواهد شد.

برای عضویت در کانال تلگرام باهمان می­توانید بر لینک https://t.me/bahaman_tarvij کلیک کنید.

همچنین برای ثبت­نام رسمی در حلقۀ کتابخوانی می‌توانید نام، نام‌خانوادگی، مقطع تحصیلی، شمارۀ دانشجویی (در صورت دانشجو بودن)، کدملی و شمارۀ موبایل خود را به آیدی @Mahsadadgar72 در تلگرام یا شماره‌ی 09118561005 ارسال فرمایید.

کتاب «سودای مکالمه، خنده، آزادی» توسط نشر چشمه به انتشار رسیده و برای تهیه آن می­توانید از فروشگاه‌های زیر اقدام کنید:

- ایران کتاب (نسخه کاغذی)

- فیدیبو (نسخه الکترونیک)

- طاقچه (نسخه کاغذی و الکترونیک)

- سی بوک (نسخه کاغذی)

در پایان بریده­ای از کتاب را هم­خوانی می­کنیم:

«دو نفر در اتاقی هستند. سکوت حاکم است. سپس یکی از آن‌ها می‌گوید: «وای!» گزاره‌ی «وای»، اگر به صورت منفرد در نظر گرفته شود، پوچ و بی‌معناست، اما با این‌همه این گفت‌وگوی غریب که فقط یک واژه را در بر می‌گیرد- اما در حقیقت با لحنی بسیار بامعنا بر زبان جاری شده- سرشار معنا و مفهوم است و هیچ کم‌وکاستی ندارد. برای روشن شدن معنا و مفهوم این گفت‌وگو به ناگریز باید آن را بررسی کرد. اما در واقع، ما در این موارد چه چیزی را می‌توانیم بررسی کنیم؟ اگر بخش صرفاً کلامی این گزاره را از هر سو بچرخانیم و زیرورو کنیم و جنبه‌های آوایی، صرفی و معنایی واژه‌ی «وای» را با نهایت دقت هم معین سازیم، سر سوزنی به درک مفهوم جامع این گفت‌وگو نزدیک نخواهیم شد. فرض کنیم که آهنگ بیان واژه‌ی موردنظر برای ما شناخته شده باشد؛ لحن سرزنشی شدید و اندکی هزل‌آلود. این شناخت خلاء معنایی ناشی از صوت «وای» را تا حدی پُر می‌کند، ولی معنای مجموعه‌ی گفت‌وگو را آشکار نمی‌سازد. پس چه‌چیزی در این میان کم است؟»