حرکت از ساختار به سمت معنا و دوقطبی های ضمنی تا مشخصه های ادبیات کودک جهانی

مقالۀ «حرکت از ساختار به سمت معنا و دوقطبی‌های ضمنی تا مشخصه‌های ادبیات کودک جهانی» از مرتضی شمس‌آبادی در شمارۀ پیاپی 7- پاییز و زمستان 1401 مجلۀ «پژوهش در ادبیات کودک و نوجوان» منتشر شد.

مجلۀ پژوهش در ادبیات کودک و نوجوان، مجلۀ تخصصی-علمی دانشگاه شهید بهشتی در حوزۀ ادبیات کودک است که مدیرمسئول و سردبیر این مجله پرفسور مریم جلالی است.

شمس‌آبادی در این مقاله ضمن نقد کتاب تصویری «خرگوش گوش داد» و بررسی این کتاب از منظر روایت‌شناسی، به بحث دربارۀ دوقطبی‌های روایی و لزوم وجود این دوقطبی‌ها در آثار جهانی ادبیات کودک می‌پردازد.

چکیدۀ مقاله:

داستان، پیش از آنکه به‌عنوانِ یک داستان تلقی شود، یک روایت است. به همین دلیل درنظرآوردن اصول روایت‌شناسی برای هر نویسنده و هر منتقد ضرورتی انکارناپذیر است. از دیگر سو مهمترین و حساس‌ترین مخاطبان داستان و به شکل عام‌تر، ادبیات، کودکان هستند، لذا رعایت و بررسی اصول روایت‌شناسی در داستان‌ها و ادبیات کودک از اهمیت بالایی برخوردار است. در این پژوهش، با استفاده از ابزارهایی که ساختارگرایان برای بررسی روایت ارائه کرده‌اند و روش تقلیل‌گرا، ویژگی‌ها و کیفیت ساختاری و روایت‌شناسانۀ کتاب «خرگوش گوش داد»، که از جمله آثار پُرمخاطب کودک است، بررسی و تحلیل شده است و این نتیجه حاصل گشت که این اثر دارای روایتی کامل با مختصاتی مطلوب برای طرح به‌عنوانِ یکی از نمونه‌های ادبیات جهانی کودک است. همچنین به بررسی چگونگی زایش معنا از دل ساختار در این اثر پرداخته شد و با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی و با ارائه دوقطبی‌های ضمنی، امکان وجود چند مربع معنایی و دوقطبی بنیادین در یک روایت واحد مورد بحث قرار گرفته است.

واژه‌های کلیدی: داستان کودک، دوقطبی ضمنی، روایت‌شناسی، ادبیات کودک و نوجوان

متن کامل مقاله را می‌توانید از طریق این لینک در سایت مگیران دریافت و مطالعه بفرمایید.